Historia regionu

14-tysięcy lat p. n. e. tereny obecnej Suwalszczyzny pokrywał potężny lodowiec. Stopniowe ocieplanie się klimatu spowodowało ustąpienie lodowca, a teren pokryła pierwsza roślinność przypominająca pogranicze tundry i tajgi. Powstałe w ten sposób warunki życia przyciągnęły najpierw zwierzęta, za którymi później przywędrował człowiek-pierwszy myśliwy. Najstarsze ślady pobytu człowieka na tym obszarze sięgają  paleolitu. Pierwsze osady ludzkie datowane  na 7-5 tysiąclecie p.n.e. znaleziono  w Malesowiźnie, nad rzeką Szeszupą, koło Kleszczówka i nad jez. Wiżajny.

Od II w.n.e. na teren obecnego Parku zaczęła napływć ludność zaliczana do plemion bałtyjskich-Jaćwingowie. Nastąpił rozwój osadnictwa jaćwieskiego, powstały osady w Szurpiłach, Turtulu i Bachanowie. Na okres wczesnego średniowiecza przypada rozkwit kultury Jaćwingów, powstaje nowe centrum plemienne na Górze Zamkowej. Pod koniec XIII wieku lud ten zostaje podbity przez Krzyżaków. Resztki ocalałej ludności są przesiedlane, bądz uchodzą na Litwę.

Na ponad 2 wieki teren zamieszkiwany przez Jaćwingów porosła dzika puszcza. Dopiero w XV wieku rozpoczęła się eksploatacja puszczańskich bogactw. Właściwa kolonizacja tego terenu nastąpiła dopiero w połowie XV wieku zainicjowana przez królową Bonę. Powstały tu pierwsze osady drwali, smolarzy i młynarzy.

W wyniku III rozbioru Polski północna Suwalszczyzna znalazła się pod zaborem pruskim, W 1807 roku powróciła w granice Księstwa Warszawskiego, a od 1815 r. do Królestwa Polskiego.

W czasie I wojny światowej Suwalszczyznę opanowali okupańci niemiecy (o 1919 roku). Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, obszar ten stał się zapomnianym i zacofanym gospodarczo skrawkiem ziemi.

We wrześniu 1939 roku teren ten został znów zajęty przez Niemców i włączony do Rzeszy. Nastąpiła intensywna kolonizacja niemiecka. Dopiero październik 1944 rok przyniósł z powrotem wyzwolenie i powrót Suwalszczyzny w granice Polski.